อธิบดี สกร. Surprise Visit ขับเคลื่อน “ธนาคารหน่วยกิต” ชูสถานศึกษาเป็น “ธนาคารแห่งการเรียนรู้”

 ดร.เกศทิพย์ ศุภวานิช อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ (สกร.)  Surprise Visit เพื่อพบปะ เยี่ยมเยียน และให้กำลังใจผู้เข้าร่วมการประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิต (Credit Bank) ณ โรงแรมบางกอกพาเลส กรุงเทพมหานคร พร้อมมอบนโยบายเพื่อสร้างความเข้าใจและกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนธนาคารหน่วยกิตของสถานศึกษาในสังกัด สกร. ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นมาตรฐานเดียวกัน

ดร.เกศทิพย์กล่าวเน้นย้ำแนวคิดสำคัญว่า “สถานศึกษาคือธนาคารแห่งการเรียนรู้” มีหน้าที่ประเมิน รับฝาก จัดประเภท และสะสมหน่วยกิตของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ โดยความรู้ ทักษะ หรือประสบการณ์ที่ผู้เรียนได้รับจากการเรียนรู้ การทดสอบ หรือหลักสูตรที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน สามารถนำมาเทียบโอนและสะสมเป็นหน่วยกิตไว้กับสถานศึกษา เพื่อนำออกมาใช้ต่อยอดการศึกษา การประกอบอาชีพ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตได้ตามความต้องการ ทั้งนี้ สถานศึกษาต้องดำเนินงานโดยใช้หลักเกณฑ์ คู่มือ และระบบธนาคารหน่วยกิตของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา เพื่อให้ทุกกระบวนการมีมาตรฐาน โปร่งใส และตรวจสอบได้

อธิบดี สกร. ยังกล่าวถึงหัวใจสำคัญของธนาคารหน่วยกิต คือ “ความยืดหยุ่นทางการศึกษา” และการก้าวข้ามข้อจำกัดด้านเวลา เนื่องจากปัจจุบันแหล่งเรียนรู้และรูปแบบการเรียนรู้มีความหลากหลาย ผู้ที่อยู่นอกระบบการศึกษาจำนวนมากมีความรู้และความสามารถโดดเด่นเทียบเท่าหรือมากกว่าผู้ที่เรียนในระบบ จึงไม่จำเป็นต้องกลับเข้าสู่การเรียนรูปแบบเดิมที่กำหนดระยะเวลาตายตัว

สกร. เป็นหน่วยงานที่มีความยืดหยุ่นในการจัดการศึกษาและสามารถออกแบบเส้นทางการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับศักยภาพและบริบทชีวิตของผู้เรียนแต่ละคน โดยยังคงยึดมาตรฐานและมีหลักฐานผลการเรียนรู้ที่ตรวจสอบได้ ควบคู่กับการผลักดันระบบสอบเทียบเพื่อรองรับความรู้และศักยภาพที่แตกต่างกัน เพราะปัจจุบันไม่ควรบังคับให้ทุกคนเรียนตามกรอบเวลาหรือเส้นทางเดียวกัน แต่ควรให้ความสำคัญกับผลลัพธ์และสมรรถนะที่เกิดขึ้นกับผู้เรียน โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานกลางเป็นเครื่องยืนยันคุณภาพ

สำหรับการพัฒนาผู้เรียนให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องอาศัยองค์ประกอบสำคัญ 2 ประการ ได้แก่ ประการแรก “ความฝันและพหุปัญญา” ซึ่งเกิดจากบริบทแวดล้อมและความถนัดที่ซ่อนอยู่ในตัวผู้เรียน สถานศึกษาจึงต้องเป็นพื้นที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนรวบรวม “จิ๊กซอว์แห่งการเรียนรู้” มาต่อยอดชีวิตและเลือกเส้นทางของตนเองโดยไม่ถูกจำกัดด้วยกรอบเดิม

ประการที่สอง คือ “สมรรถนะ” (Competency) ซึ่งเกิดจากการบูรณาการความรู้ (Knowledge) ทักษะ (Skill) และทัศนคติ (Attitude) เข้าด้วยกันอย่างเหมาะสม การส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เช่น การจัดทำโครงงานร่วมกับชุมชน จะช่วยให้เกิดทั้งองค์ความรู้ ทักษะการคิดและวางแผน ตลอดจนทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้และการทำงานอย่างยั่งยืน

การประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานธนาคารหน่วยกิตจัดขึ้นระหว่างวันที่ 9–11 กันยายน 2569 มีผู้บริหารและผู้รับผิดชอบจากส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และสถานศึกษานำร่องทั่วประเทศเข้าร่วมจำนวน 225 คน เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ ระบบ และกระบวนการประเมินผลการเรียนรู้ให้สามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างถูกต้อง

ปัจจุบันมีสถานศึกษาแจ้งความประสงค์ขึ้นทะเบียนเป็นสถานศึกษานำร่องธนาคารหน่วยกิตแล้วจำนวน 196 แห่ง การประชุมครั้งนี้จึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการเตรียมความพร้อม เพื่อให้สถานศึกษาในสังกัด สกร. สามารถเปิดให้บริการธนาคารหน่วยกิตได้อย่างถูกต้อง เต็มรูปแบบ และมีประสิทธิภาพภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2570